Áttu ekki örugglega árskort?

Erró

Kjarval

Ásmundur Sveinsson

Óskar Halldórsson (1894-1953) útgerðarmaður og einn mesti síldarsaltari landsins í áratugi en hann hóf  starfsemi sína á Siglufirði árið 1917 til ársins 1950. Tæpum tveimur áratugum síðar kom út bókin Guðsgjafarþula eftir Halldór Laxness. Nóbelsskáldið sagðist aldrei hafa farið í launkofa með það að hann hafði Óskar „til fyrirmyndar“ þegar hann sauð samanaðalpersónuna, Íslandsbersa.

Óskar Halldórsson

Kreppan

Nafnlaust

Nafnlaust (Kona og barn)

Hvíld

Veðurspámaður

Verkið er staðsett við Seljakirkju í Breiðholti.

Fýkur yfir hæðir er dæmigert fyrir þá einföldun í formi sem Ásmundur leitaði eftir á fjórða áratugnum. Smáatriðum er smám saman eytt út úr myndinni þar til eftir stendur það eitt sem nægir til að koma inntaki verksins til skila. Heildarsvipurinn er einfaldaður niður í einn samfelldan formmassa sem sýnir hvernig móðirin beygir sig yfir barnið og skýlir því fyrir vindinum. Með einföldun er ekki átt við að verk Ásmundar hafi verið að þróast í átt að óhlutbundinni list sem kom síðar á ferli hans, heldur var þetta tilraun til að leita að beinskeyttu og skýru myndmáli sem væri þó ekki raunsæislegt eins og klassískar höggmyndir.

Fýkur yfir hæðir

Nafnlaust (Hluti af abstraction)

Nefið

Höfuðlausn

Nafnlaust (Slípaður steinn)

Víkingur

Björgun úr sjávarháska

Freyja

Nafnlaust (andlit)

Nafnlaust (Andlit)

Björg hlaut doktorsnafnbót frá Sorbonne háskóla í París 1926 og var fyrsti íslenski kvendoktorinn og fyrsti Íslendingurinn sem varð doktor frá Sorbonne. 
Björg var samtíma Ásmundi í París. Björg og maður hennar Sigfús Blöndal unnu að gerð Íslensk- danskrar orðabókar árum saman og er hún sennilega þekktust fyrir það verk sitt.

Björg Þorláksdóttir Blöndal

Verkið er staðsett í höggmyndagarði við Ásmundarsafn.

Þessa mynd gerði Ásmundur í gifs þegar hann var búsettur í París og hafði vinnustofu í Constansgötu 11 í Montmartre-hverfi. Myndin var steypt í brons árið 1955 og sett upp við Reykjalund.

Þetta er einföld og ljóðræn mynd og vitnar um þekkingu listamannsins á anatómíu og hefðbundnum hlutföllum sem þó eru rofin milli konunnar og barnsins. Barnið virkar of lítið í höndum hennar og gefur verkinu þannig yfirnáttúrlegt inntak. Þó að líkami konunnar sé þykkur og massífur, þá er hann einnig gæddur mjúkri hreyfingu, eins konar hornalínu sem gengur frá hægri fæti upp í gegnum líkamann allan og beinir athygli áhorfandans að barninu í höndum konunnar. Í myndinni má sjá að hár konunnar er stílfært á eindreginn hátt og gefur það verkinu forn-klassískt yfirbragð. Enda ekki að undra því eins og nafnið bendir til er hér um að ræða vísun í gríska goðafræði. Amor, með boga sinn og örvar, er rómversk samsvörun ástarguðsins Erosar sem sagður var sonur Afródítu og Aresar. Goðafræði Forn-Grikkja segir okkur að Eros skjóti mannfólkið með örvum sínum og tendri ástina. Í þessu verki eru tengslin á milli konunnar og barnsins nokkuð tvíræð. Viðmót þeirra minnir fremur en annað á samband barns og móður. Hér höfum við því að öllum líkindum Afródítu og Eros.

Kona með Amor

Þessa mynd gerði Ásmundur fyrst í gifs en steypti síðan í brons. Í þessu verki hefur listamaðurinn horfið frá hefðbundinni náttúrulíkingu og minnir formskriftin fremur á form og fyrirbrigði úr náttúrunni – landslag sem er sorfið af veðrum og vindum. Myndefnið sækir Ásmundur, líkt og í fleiri verkum frá þessum tíma, í íslenskar þjóðsögur. Ekki er þó vitað hvort listamaðurinn hefur viljað lýsa einhverjum sérstökum galdramanni. Við verðum því að túlka hann í almennri merkingu. Um galdramenn í íslenskum þjóðsögum segir Sigurður Nordal í þriðja bindi Þjóðsagnabókarinnar: „Galdramenn urðu að nema kúnstir sínar, í Svartaskóla, af eldri galdramönnum eða bókum, eins og t.a.m. Gráskinnu eða Rauðskinnu. Þeir urðu lærðir, fróðir, vissu lengra en nef þeirra náði, kunnu meira en sitt faðirvor o.s.frv.“

Safneign